Տոթկեսօր էբ: Եղնիկը լողաց սառնորակ լճակում: Հետո մտավ անտառ: Այնտեղ զով էր: Մեկնվեց մեղմօրոր սաղարթների ստվերում: Բայց շուտով ձանձրացավ թռչունների ճռվողյունից, անտառի միօրինակ անդորրությունից:

Ծաղկառատ հովտում ոսկեզօծ արևի չարաճճի շողը մի բանի անգամ հպվեց նրա մեջքին: Եղնիկը փորձեց բռնել, սակայն անօգուտ: Շողն ասաց, որ ինքն անորսալի է: Ընկերացան ու սկսեցին խաղալ: Բարձրացան կորնթարդ բլրի գագաթը, վազվզեցին բացօթյա դաշտում:

Մայրամուտին շողն անհետացավ:

Առավոտյան եղնիկը վազեց լճակ, որ լվացվի, ու մնաց զարմացած: Նրա դեղնավուն մաշկն ամբողջովին պատված էր սև ու կլոր բծերով:

Եղնիկը հավանեց իր նորաոճ հագուստն ու այլևս չբաժանվեց նբանից:

Սար ու ձոր, դաշտ ու անտառ ողողվեցին արևի ոսկեզօծ շողերով: Լսվեց թռչունների վաղորդյան ճռվողյունը: Մեղմօրոր քամու շոյանքից թիթեռնիկն արթնացավ: Մեկ օրվա կյանք ուներ, պետք է շտապեր: Երփներանգ ծաղիկներով դաշտը կանչում էր նրան:

Առօրյա հոգսերի մեջ մարդիկ չնկատեցին թիթեռնիկին: Միայն երկվորյակ զանգակներն ու նորաբաց մանուշակները մեղմորեն ժպտացին գեղեցկուհուն:

Տոթ կեսօրին թիթեռնիկը հասավ սառնորակ աղբյուրին: Հիացավ արագոտն եղնիկներով: Երազանքով նայեց երկնքում թևածող ծիծեռնակներին:

Երեկո էր: Հողմակոծ քամին քշեց նրան: Թիթեռն անզոր թևերովդիմադրեց, բայց անօգուտ: Տարօրինակ և անսովոր դող զգաց: Սևորակ աչքերը փակվեցին:

Ապրեց կարճ, բայց գեղեցիկ կյանքով:

Նախօրոք, շտապօգնություն, հատոըյակ, ամանորյա, տարօրինակ, բարօրություն, պնդօղակ, ջրօրհնեք, հոտնկայս, անօթևան:

նախօրոք = նախ + օր + ոք [ոք’ գրաբարյան գործիական հոլովի

վերջավորություն, ժամանակակից ձևը’ ռվ(օրով)], (վաղօրոք, օրոք)

շտապօգնություն = շտապ + օգն + ություն (անօգնական)

հատորյակ = հատ + որ + յակ (բեկոր)

ամանորյա = ամ (ամ’ տարի) + ա + նոր + յա {բայց’ ամենօրյա)

տարօրինակ = տար + օրին (օրեն) + ակ (միօրինակ, անօրինակ)

բարօրություն = բար (բարի) + օր + ություն (միջօրե, օրըստօրե)

պնդօղակ = պնդ (պինդ) + օղ + ակ (ականջօղ, ոսկեօղ)

ջրօրհնեք = ջր (ջուր) + օրհն + եք (տնօրհնեք, օրհներգ)

հոտնկայս = հ + ոտն + կայս (կայս’ կանգնած)

անօթևան = ան + օթ + հան (բացօթյա, իջևան)

Արագոտն, արծաթազօծ, հողմակոծ, բացօթյա, գանգոսկր, բնօրրան, անորսալի, երկվորյակ, ապօրինի, տոթակեզ:

արագոտն = արագ + ոտն (թեթևոտն, հոտնկայս)

արծաթազօծ = արծաթ + ա + զ + օծ (արևազօծ, արփիազօծ)

հողմակոծ = հողմ + ա + կոծ (լացուկոծ)

բացօթյա = բաց + օթ + ]ա (անօթևան, օթոց)

գանգոսկր = գանգ + ոսկր (ոսկոր, փղոսկր, կողոսկր)

բնօրրան = բն (բուն) + օրր (օրոր) + ան (օրորել, քնքշօրոր)

անորսալի = ան + որս + արի (թռչնորս արջաորս)

երկվորյակ = երկ + վոր + յակ (բանվոր, զինվոր)

ապօրինի = ապ + օրին (օրեն) + ի (տնօրեն, անօրեն)

տոթակեզ = տոթ + ա + կեզ (տոթահեղձ, կիզանուտ)

Արևազօծ միջօրե է: Մեղմօրոր ծւիում է Արարատյան դաշտը: Սյուքը մեղմորեն տարուբերում է երւիներանգ ծաղիկները, սառնորակ գետակների կոհակները: Ողջ բնությունը քնքշօրոր երգ է սւիռել իմ հայրենի բնօրրանի վրա: Բնության յուրօրինակ գույները, կանաչ հովիտների անօրինակ գեղեցկությունն ամբողջանում են հնաոճ եկեղեցիներով: Մարդիկ զբաղված են հանապազօրյա հանրօգուտ աշխատանքով: Մարդը և բնությունը լրացնում են իրար, և դաշտն աներևակայելի գեղեցիկ է երևում:

Բացատրել հետևյալ թառերի ուղղագրությունը’ արևազօծ, միջօրե, մեղմորեն, սառնորակ, քնքշօրոր, բնօրրան, յուրօրինակ, հանապազօրյա, հանրօգուտ, հնաոճ:

ԲԱՌԱԿԱԶՄԱԿԱՆ ՊԱՏԿԵՐ

արևազօծ = արև + ա + զ + օծ (եղյամազօծ, դեղնազօծ)

միջօրե = միջ (մեջ) + օր + ծ (նախօրե)

մեղմորեն = մեղմ + որեն (զգուշորեն, բառացիորեն)

սառնորակ = սառն + որ + ակ (սևորակ, չարորակ)

քնքշօրոր = քնքշ (քնքուշ) + օրոր (մեղմօրոր)

բնօրրան = բն (բուն) + օրր (օրոր) + ան

յուրօրինակ = լուր + օրին (օրեն) + ակ (միօրինակ, անօրինակ)

հնաոճ = հն (հին) + ա + ոճ (նորաոճ, բարձրաոճ)

հանապազօրյա = հանապազ + օր + /ա (ամենօրյա, նորօրյա)

հանրօգուտ = հանր (հանուր) + օգուտ (անօգուտ, օգտակար)

Այս տաքի աշունն ապօրինաբար շուտ մտավ իր իրավունքների մեջ: Անտառի տեր ուտնօրենը դարձավ անօթևան քամին: Ուրախ ու անդորր կյանքով ապրող գազանները արագորեն մտան որջերը: Հողմակոծ քամու դեմ պայքարելն անօգուտ էր: Ծառերից ընկան վերջին տերևները: Դադարեցին թռչունների ուրախ ճռվողյունը, սառնորակ աղբյուրների մեղմօրոր երգը: Դաշտ ու անտառ պատվեցին արծաթազօծ եղյամով: Օրեցօր խամրող բնությունը խոր քուն մտավ:

Բացատրել հետևյալ թառերի ուղղագրությունը՝ ապօրինաբար, անօթևան, անդորր, արագորեն, հողմակոծ, անօգուտ, ճռվողյուն, սառնորակ, մեղմօրոր, արծաթազօծ, օրեցօր:

ԲԱՌԱԿԱԶՄԱԿԱՆ ՊԱՏԿԵՐ

ապօրինաբար = ապ + օրին (օրեն) + աթար (տնօրեն, անօրեն)

անօթևան = ան + օթ + ևան (գիշերօթիկ, բացօթյա)

անդորր — պարզ բառ (անդորրություն, անդորրագիր, անդորրավետ)

արագորեն = արագ + որեն (մեղմորեն, քնքշորեն)

հողմակոծ = հողմ + ա + կոծ (լացուկոծ)

անօգուտ = ան+ օգուտ (օգտակար, հօգուտ)

ճռվողյուն (բնաձայնություն է) = ճռվող + յուն (ճռվողել)

սառնորակ = սառն + որ + ակ (սևորակ, չարորակ)

մեղմօրոր = մեղմ + օրոր (տրտմօրոր, քնքշօրոր)

արծաթազօծ = արծաթ + ա + զ + օծ (արփիազօծ, ոսկեզօծ)

օրեցօր = օր + ե (ե’ համարժեք է բացառական հոլովի ից վերջավորությանը) + ց (ց’ նախդիր) + օր (օրըստօրե, ամենօրյա, եռօրյա)

Երկնքից մեղմորեն ժպտաց արեգակը, ոսկեզօծեց սար ու ձոր: Անօրինակ հրճվանքով ձյունը ճեղքեց առաջին ձնծաղիկը: Բոսորագույն կակաչները բացեցին սևորակ աչքերը: Մեղմօրոր նազանքովարթնացանհովտաշուշանները: ճերմակաթերթ երիցուկները ժպտացին կանաչ թփերից: Իրենց օրորոցից գլուխները վեր հանեցին երկվորյակ զանգակները: Վաղորդայնի անդորրության մեջ օդը լցվեց թռչունների ճռվողյունով: Հետևում մնացին ձմռան միօրինակ ու ցուրտ ամիսները: Բնությունն ուրախ համերգով ողջունեց գարնան գալուստը:

Բացատրել հետևյալ թառերի ուղղագրությունը՝ մեղմորեն, ոսկեզօծել, սևորակ, մեղմօրոր, երկվորյակ, վաղորդայն, անդորրություն, ճռվողյուն, միօրինակ:

ԲԱՌԱԿԱԶՄԱԿԱՆ ՊԱՏԿԵՐ

մեղմորեն = մեղմ + որեն (քնքշորեն, նրբորեն, տրտմորեն)

ոսկեզօծել = ոսկ (ոսկի) + ա + զ + օծ + ել (իա > ե), (արւիիազօծ)

սևորակ = սև + որ + ակ (անորակ, չարորակ)

մեղմօրոր = մեղմ + օրոր (օրորոց, քնքշօրոր, տրտմօրոր)

երկվորյակ = երկ + վոր + յակ (բանվոր, զինվոր)

վաղորղայն = վաղ + որդ + այն (վաղորդյան, անցորդ)

անդորրություն = անդորր + ություն (անդորրագիր, անդորրավետ)

ճռվողյուն (բնաձայնություն է) = ճռվող + յուն

միօրինակ = մի + օրին (օրեն) + ակ (տարօրինակ, անօրեն)

Հնօրյա անտառն օրեցօր փոխում էր գույները: Ոսկեզօծ արեգակը հմուտ նկարչի պես գունավորում էր ծառերի հոծ կատարները: Դեղնակարմիր անտառը մեղմորեն նազում էր քնքշօրոր զեփյուռից: Ծառերի բնօրրանը յուրօրինակ գույների տոնավաճառ էր հիշեցնում:

Սակայն անտառի անդորրը խախտվեց: Անօթևան քամին դաշտերից ներխուժեց անտառ: Նրա սուլոցը խլացրեց կարկաչահոս առվակի հանապազօրյա երգը:

Սկսվեց աշնանային տերևաթափը:

ՈԻՍՈԻՑՉԻՆ’ Բացատրել հետևյալ բառերի ուղղագրությունը’ օրեցօր, ոսկեզօծ, հոծ, մեղմորեն,

բնօրրան, յուրօրինակ, անդորր, անօթևան:

ԲԱՌԱԿԱԶՄԱԿԱՆ ՊԱՏԿԵՐ

օրեցօր = օր + ե (ե’ համարժեք է բացառական հոլովի ից վերջավորությանը) + ց (ց’ նախդիր) + օր (օրըստօրե, հանապազօրյա, հնօրյա)

ոսկեզօծ = ոսկ (ոսկի) + ա + զ + օծ (իա > ե), (օծել, օծանելիք, դեղնազօծ)

հոծ (խիտ) — պարզ բառ

մեղմորեն = մեղմ + որեն (դանդաղորեն, քնքշորեն)

բնօրրան = բն (բուն) + օրր (օրոր) + ան (օրորոց, քնքշօրոր)

յուրօրինակ = յուր + օրին (օրեն) + ակ (տարօրինակ, անօրինակ)

անդորր — պարզ բառ (անդորրություն, անդորրագիր, անդորրավետ)

անօթևան = ան + օթ + նան (բացօթյա)

Ծեր որսորդը հաղթահարեց դժվարին վերելքն ու մեջքը հենեց կաղնուն: Դեմքն առերևույթ խաղաղ էր: Սակայն կուրծքն անհանգիստ ելևէջում էր դողէրոցքով հիվանդի պես: Անէացած հայացքը սահեց երփներանգ դաշտերի, աներկյուղ թևածող թիթեռնիկների վրայով: Հեռվում երևում էր եկեղեցու վեհ գմբեթը:

Ողջ կյանքն անցել էր անտառում: Շատ կենդանիներ էին զարկվել նրա անվրեպ գնդակից: Առօրեական հոգսերի մեջ երբևէ չէր մտածել իր արարքի մասին: Վիրավոր եղնիկի աղերսող աչքերը ալեկոծեցին որսորդին: Աներևակայելի սուր ցավ զգաց: երբևիցե այդպիսի զգացում չէր ունեցել:

Աներկրա վճիռ կայացրած մարդը աներեր քայլերով հեռացավ անտառից:

Եղնիկ սպանող զենքը մնաց ծառի տակ:

Աներևակայելի շոգ էր: Հնէաբանների խումբը սկսեց դժվարին ուղերթը: Երփներանգ ծաղիկներով պատված արահետով շարժվեցին դեպի լեռան բարձունքը: Աներևույթ մի ձեռք ասես օգնում էր երիտասարդներին: Խումբը հեշտությամբ հադթահաբեց բոլոր վերելքներն ու վայրէջքները: Ծղոտե լայնեզր գլխարկները պաշտպանում էին հրաշեկ արևից:

Ահա երևացին բերդի ավերակները: Մանրէաբանի աչքեբով սկսեցին ուսումնասիբել քաբաբեկոբները: Խցերից մեկում աշտեներ տեսան: Իսկ բերդի պատնեշի տակից ձգվում էր ստորերկրյա մի ճանապարհ: Այն երբևիցե հայտնաբերված ամենաերկար գետնուղին էր: Նրա սալաքարն պատերն աներեր ու կանգուն էին: ճանապարհը դուրս էր գալիս դեպի գետեզրին փռված գյուղը: Բնակիչները նորեկներ էին ու այդ գետնուղու մասին երբևէ չէին լսել:

Փոթրիկ մեղուն երբևէ այդքան չէր հոգնել: Առավոտից շրջում էր երփներանգ դաշտում, բայց փեթակ վեբադառնալ չէր կարող, նեկտար չէր հավաքել: Ծաղիկները նազանքով ելևէջում էին, մեջքները թեքում և մեղկին մոտ չէին թողնում: Առվեզրին մեղուն նկատեց ժպտերես մի ծաղկի: Ճերմակաթերթ երիցուկն էր: Ծաղիկը գրկաբաց ընդունեց նրան, հյուրասիրեց դեղին առէջների նեկտարով:

Վաղ առավոտյան մեղուն կրկին դաշտում էր: Երիցուկին էր փնտրում, բայց ծաղիկը չկար: Աներևույթ մի ձեռքով կարծես անէացել էր: Մեղուն մի քանի վայրէջք էլ արեց ու հուսաբեկ նստեց խոտերին: Հանկարծ գրեթե իր կողքին լսեց քնքուշ մի երգ: Մեղուն թռավ ձայնի կողմը: Անցավ քարե պատնեշը և գտավ իր բարեկամուհուն: Երիցուկը լայնեզր գլխարկի պես տարածել էր թերթիկները և սպասում էր մեղվին: